سعی در حج و عمره

سعی صفا و مروه چیست؟

سعی صفا و مروه یکی از اعمال واجب حج و عمره است. در این عمل، هفت بار فاصله بین صفا و مروه را طی می کنید؛ هر بار حرکت از یکی از این دو نقطه به دیگری، یک دور یا شوط به شمار می آید.

سعی از صفا شروع می شود و در مروه پایان می یابد. این عمل یادآور تلاش حضرت هاجر (س) برای پیدا کردن آب برای فرزندش حضرت اسماعیل (ع) است.

اگر می خواهید داستان صفا و مروه و دلیل جایگاه آن ها در مناسک حج و عمره را بخوانید، به مقاله صفا و مروه؛ چرا این سعی در حج و عمره واجب است؟ مراجعه کنید.

سعی در حج و عمره چه زمانی انجام می شود؟

سعی بعد از طواف و نماز طواف انجام می شود. پس ابتدا طواف مربوط به حج یا عمره را به جا می آورید، بعد نماز طواف را می خوانید و سپس برای سعی به مسیر صفا و مروه می روید.

جزئیات ترتیب اعمال با توجه به نوع حج یا عمره متفاوت است. برای آشنایی با طواف، می توانید راهنمای طواف کعبه در حج و عمره؛ نحوه انجام، دعاها و مستحبات را هم بخوانید.

سعی صفا و مروه را چطور انجام دهیم؟

برای انجام سعی، از صفا شروع کنید و مسیر بین صفا و مروه را طبق ترتیب زیر هفت دور طی کنید. هر مسیر یک طرفه یک دور حساب می شود؛ رفت وبرگشت با هم یک دور نیست.

برای اینکه در شمارش دورها اشتباه نکنید، مسیر هر دور را جداگانه حساب کنید. دور هفتم باید از صفا به مروه باشد؛ در پایان این دور، سعی تمام می شود.

نیت سعی را برای انجام عمل مربوط به حج یا عمره و قربت به خدا داشته باشید. برای نمونه، نیت می تواند این باشد: «سعی صفا و مروه به جا می آورم از عمره تمتع، قربةً الی الله». لازم نیست نیت را حتماً به زبان بیاورید.

فاصله صفا و مروه چقدر است؟

مسافت بین صفا و مروه ۳۹۴٫۵ متر است. با انجام هفت دور، مجموع مسیر حدود ۲۷۶۱٫۵ متر، یعنی نزدیک به ۲٫۷۶ کیلومتر می شود.

آیا لازم است از کوه صفا و مروه بالا برویم؟

برای انجام سعی لازم نیست به کوه صفا یا مروه دست بزنید، پای خود را به کوه بزنید یا از بلندی آن بالا بروید. مسیر را به طور متعارف طی کنید و هنگامی که به قسمت بالای بلندی رسیدید، دور بزنید و به سعی خود ادامه دهید.

احکام طبقات و محل صحیح سعی چیست؟

در انتخاب مسیر سعی، فقط به راحتی یا خلوت بودن مسیر توجه نکنید؛ باید از محل مجاز برای انجام سعی استفاده کنید. طبق اطلاعاتی که برای این راهنما در اختیار داریم، سعی در طبقه زیرزمین، در صورت امکان، و در طبقه همکف یا دورالارضی صحیح است؛ سعی در طبقه اول و دوم صحیح نیست.

زمین محل صحیح سعی در دو سمت صفا و مروه شیب دار است. بنابراین، هنگام حرکت ممکن است تغییر شیب مسیر را احساس کنید.

توجه: احکام مربوط به طبقات و محل انجام سعی را با مناسک و فتوای مرجع تقلید خود تطبیق دهید. اگر در محل حضور دارید و درباره اعتبار مسیر تردید دارید، قبل از شروع سعی از روحانی کاروان راهنمایی بگیرید.

محل سعی جزو مسجدالحرام نیست. با این حال، این نکته به تنهایی تعیین کننده اعتبار مسیر یا حکم سایر اعمال نیست؛ احکام هر عمل را جداگانه در نظر بگیرید.

آیا برای سعی وضو لازم است؟

برای صحت سعی، وضو شرط نیست. بنابراین، نداشتن وضو به خودی خود سعی را باطل نمی کند. این حکم را با شرایط طهارت در طواف و نماز طواف اشتباه نگیرید؛ برای آن اعمال احکام جداگانه ای وجود دارد.

اگر درباره وضعیت خاصی مانند عذر شرعی، نجاست لباس یا شرایط دیگر سؤال دارید، حکم مربوط به مرجع تقلید خود را ملاک قرار دهید.

هروله در سعی چیست؟

هروله یعنی در بخش مشخصی از مسیر سعی، تندتر حرکت کردن. محدوده هروله با دو چراغ سبز مشخص شده است. هروله فقط برای مردان مستحب است و زنان مسیر را به صورت عادی طی می کنند.

لازم نیست در تمام مسیر بدوید. ا��ر مسیر شلوغ است، با احتیاط حرکت کنید و برای تندتر رفتن به دیگر زائران فشار نیاورید.

خانم های معذور چگونه سعی را انجام دهند؟

خانم هایی که عذر شرعی دارند، برای حکم مربوط به شرایط خود باید به فتوای مرجع تقلیدشان توجه کنند. طبق اطلاعات ارائه شده برای این راهنما، حضور و توقف خانم معذور در کوه صفا، کوه مروه و فاصله بین آن دو اشکالی ندارد؛ همچنین طهارت شرط صحت سعی نیست.

برای ورود به سالن صفا و مروه، ورودی های زیر به عنوان مسیرهای ممکن برای خانم های معذور معرفی شده اند:

• باب المروة
• باب الصفا
• باب السلام

چون مسیرهای دسترسی ممکن است تغییر کنند، هنگام حضور در مسجدالحرام تابلوهای راهنما را دنبال کنید و در صورت نیاز از کارکنان راهنمایی بگیرید.

آیا می توان سعی را با ویلچر انجام داد؟

اگر به دلیل بیماری یا ناتوانی نمی توانید مسیر را پیاده طی کنید، درباره استفاده از ویلچر و محل مجاز سعی از روحانی کاروان یا دفتر مرجع تقلید خود سؤال کنید. حکم استفاده از ویلچر برای فرد معذور ممکن است با حکم فردی که بدون عذر می خواهد از آن استفاده کند متفاوت باشد.

درباره استفاده از ویلچر در حال اختیار، نظر مراجع یکسان نیست؛ بعضی استفاده از آن را جایز می دانند و برخی برای شرایطی که فرد بدون عذر از وسیله استفاده می کند، محدودیت هایی دارند. بنابراین، نمی توان یک حکم را به همه مراجع نسبت داد. ملاک عمل، فتوای مرجع تقلید خودتان است.

اگر سعی را با ویلچر انجام می دهید، این نکات را در نظر داشته باشید:

• شمارش هفت دور را خودتان یا همراه مطمئنتان کنترل کنید و صرفاً به شمارش دیگران تکیه نکنید.
• اگر به کمک نیاز دارید، از روحانی کاروان بخواهید در انجام مناسک راهنمایی تان کند.
• درباره طبقه مجاز و مسیر صحیح سعی با ویلچر، پیش از شروع راهنمایی بگیرید.
• اگر توانایی حرکت بخشی از مسیر را دارید، درباره حکم انجام سعی به صورت پیاده و استفاده از ویلچر در بخش های دیگر، مطابق فتوای مرجع خود عمل کنید.

هنگام سعی چه دعاهایی بخوانیم؟

در صفا و مروه می توانید ذکر بگویید، دعا بخوانید و خواسته های خود را از خداوند طلب کنید. از آیات مرتبط با این عمل، آیه ۱۵۸ سوره بقره است:

إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِن شَعَائِرِ اللَّهِ

معنی آیه: صفا و مروه از نشانه های خداوند هستند.

در متن دعایی که در نسخه قبلی مقاله آمده بود، این ذکر نیز وجود داشت:

اللهُ أَکْبَرُ، اللهُ أَکْبَرُ، اللهُ أَکْبَرُ

لا إله إلا الله وحده لا شریک له، له الملک وله الحمد و هو علی کل شیء قدیر...

این متن در نسخه قبلی به صورت ناقص درج شده بود؛ برای انتشار متن کامل دعا، آن را از کتاب مناسک یا منبع دعایی معتبر تطبیق دهید. لازم نیست برای دعا کردن فقط به یک متن محدود باشید و می توانید حاجت خود را نیز از خداوند بخواهید.

بعد از سعی چه کاری باید انجام دهیم؟

پس از پایان دور هفتم در مروه، سعی تمام می شود. نماز طواف مربوط به بعد از طواف است؛ بنابراین، آن را به عنوان نماز مخصوص پایان سعی معرفی نکنید.

اگر در حال انجام عمره تمتع هستید، بعد از سعی باید تقصیر کنید؛ یعنی مقداری از مو را کوتاه کنید یا ناخن بگیرید تا از احرام خارج شوید. ترتیب اعمال بعدی را مطابق مناسک عمره خود دنبال کنید.